TPCN
Cục ATTP khuyến cáo, thực phẩm chức năng bảo vệ sức khoẻ không phải là thuốc (ảnh minh họa).

Trước nay, đã có nhiều thực phẩm chức năng được nhiều công ty giới thiệu và tiếp thị là thực phẩm có tác dụng chữa bệnh như một dược phẩm.

Và hiện nay, theo ghi nhận của Cục ATTP (Bộ Y tế), việc quảng cáo, bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe qua hình thức online, gọi điện thoại cho người tiêu dùng rất phổ biến.

Tuy nhiên một số tổ chức, cá nhân lợi dụng hình thức bán hàng này để tư vấn thổi phồng công dụng sản phẩm sai quy định của pháp luật.

Đáng lưu ý, nhiều trường hợp sản phẩm không có địa chỉ công ty, không có nơi bán hàng cố định, khách đặt hàng được người giao hàng đưa hàng và thu hộ tiền cho người bán, không có hóa đơn bán hàng, do vậy không rõ nguồn gốc sản phẩm để có thể truy cứu trách nhiệm khi sản phẩm không đúng như quảng cáo.

Trường hợp ông Ngô Trí T. (Cầu Giấy, Hà Nội) là ví dụ điển hình. Ông vốn bị u xơ tiền liệt tuyến mổ cách đây 12 năm. 4 năm trở lại đây, ông xuất hiện triệu chứng tiểu són, tiểu rắt.

Đi viện khám, các bác sĩ chỉ định ông phải nong nếu không đỡ thì có thể phải tiếp tục phẫu thuật cắt bỏ tiền liệt tuyến. Cũng thời điểm đó, ông được nhân viên tiếp thị một nhãn hàng TPCN quảng cáo hỗ trợ giúp khối u tiền liệt tuyến không phát triển.

Không cho các con biết tình trạng bệnh,ông lặng lẽ đặt hàng qua mạng. Mỗi tháng thuốc được gửi qua shipper không hoá đơn cũng chẳng chứng từ…

Uống mãi, tình trạng đái ngắt quãng cũng không khỏi, cả đêm ông liên tục phải đi 5-6 lần. Không ngủ được vì tiểu đêm nhiều, ông sinh ra mệt mỏi. Không chịu được nữa, ông mới nói với các con.

Đưa ông đi kiểm tra, kết quả ông bị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 3- 4 khiến cả nhà đau đớn và không khỏi ân hận. Hiện, ông đã tiến hành phẫu thuật và thực hiện đúng chỉ định của bác sĩ mà không dám tin vào những loại TPCN được quảng cáo như thần dược chữa được bệnh. 

Theo TS.BS Trần Bá Thoại, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng ,thực phẩm chức năng (functional foods) còn gọi là dinh dưỡng bổ sung (dietary supplement) là thực phẩm có chức năng liên quan, hỗ trợ cho công việc chữa bệnh, hổ trợ cho thuốc hay dinh dưỡng, nâng cao thể trạng trong khi chữa bệnh, còn bản thân lại không phải là thuốc.

 

Cần lưu ý là một thực phẩm chức năng tốt cần được xác tín khoa học đầy đủ, đặc biệt với nhóm các thực phẩm chức năng có bổ sung và biến đổi nhờ công nghệ sinh học. Hội đồng Khoa học và Sức khỏe Hoa Kỳ đã chia thực phẩm chức năng ra 3 mức: đáng tin cậy nhất, đủ độ tin cậy và chưa đủ tin cậy cần nghiên cứu thêm.

TS.BS Trần Bá Thoại lưu ý,  hai vấn đề “nổi cộm” người tiêu dùng cần tỉnh táo nhận định: một là độ tin cậy của thực phẩm chức năng mình chọn và hai là giá cả thị trường và giá trị thật sự của thực phẩm có hợp lý và tương xứng hay không. Dù là triệu phú chắc cũng chẳng có ai vô cớ bỏ số tiền vượt trần “vô lý” để mua những giá trị “ảo tưởng” quá mức cho những sản phẩm từ nha đam (lô hội, long tu), nhàu (noni)…. vốn là những cây lá quen thuộc với người Việt Nam chúng ta.

Trước tình trạng “bất chấp mọi thủ đoạn” để bán hàng của các nhà sản xuất TPCN, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khuyến cáo người tiêu dùng cảnh giác với các hành vi như: Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe có sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh, bài viết của bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế;

Gọi điện thoại tự xưng là bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tư vấn, “bắt bệnh” và giới thiệu để bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe; 

Gọi điện thoại tự xưng là bệnh nhân đã khỏi bệnh sau khi sử dụng sản phẩm để giới thiệu và bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Ngoài ra, Cục ATTP cũng khuyến cáo, người dân cần lưu ý khi mua và sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Trong trường hợp có bệnh, người dân cần tới cơ sở y tế để khám và được điều trị kịp thời.

Tra cứu thông tin liên quan đến công bố và quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe qua địa chỉ https://congkhaiyte.moh.gov.vn/ và https://nghidinh15.vfa.gov.vn/  trước khi quyết định chọn mua sản phẩm;

Đọc kỹ nhãn sản phẩm, trên nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe luôn ghi dòng chữ: “thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”; xem rõ về thành phần, tác dụng của sản phẩm để sử dụng cho phù hợp và bảo đảm sức khỏe;

Chọn mua các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có tên, địa chỉ của thương nhân chịu trách nhiệm và nhà sản xuất  sản phẩm rõ ràng;

Mua sản phẩm phải có hóa đơn/đơn hàng của người bán để làm bằng chứng cho việc mua bán hàng hoá giữa hai bên.

N. Huyền