Đắk Lắk nơi hội tụ của cộng đồng 49 dân tộc anh em sinh sống với nền văn hóa khá đa dạng với nhiều màu sắc. Ngoài những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc tại chỗ như Êđê, M’nông, Jrai…  còn có sự hiện diện văn hóa các dân tộc vùng cao Tây Bắc, Bắc Trung Bộ, cho đến các dân tộc vùng Nam Trung Bộ và Tây Nam Bộ.

Nâng cao ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống

Từ lâu, các dân tộc vùng Tây Nguyên nói chung, tỉnh Đắk Lắk nói riêng luôn có ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cha ông để lại. Tuy nhiên, do quá trình phát triển đất nước, do tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường, của quá trình đô thị hóa, nhiều nét văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một. Do vậy, vấn đề giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc tỉnh Đắk Lắk, vùng Tây Nguyên có vị trí rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phong, an ninh của địa phương

Trong tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số lần thứ II tổ chức cuối năm 2020, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đắc Lắk Y Biêr Niê cho biết: Những năm qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Đắc Lắk đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiều chính sách, giải pháp để giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn.

Tỉnh đã tổ chức cấp phát 151 bộ chiêng, 283 bộ trang phục truyền thống cho cộng đồng và học sinh, sinh viên ở các buôn làng và một số trường học trên địa bàn. Tổ chức truyền dạy diễn tấu cồng chiêng cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên, dạy chính chiêng cho các nghệ nhân trẻ. Vào tối thứ 7 của tuần thứ 2 và tuần cuối tháng trong năm tổ chức biểu diễn cồng chiêng định kỳ nhằm phục vụ cộng đồng và du khách tại trung tâm văn hóa tỉnh. Song song với các hoạt động truyền dạy và diễn tấu cồng chiêng, tỉnh còn đầu tư nhiều kinh phí để tổ chức sưu tầm, ghi chép, thống kê, lưu giữ các bài chiêng cổ, hệ thống nghi lễ vòng đời người, nghi lễ nông nghiệp của đồng bào các dân tộc tại chỗ.

Từ năm 2005, tỉnh đã phối hợp với Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tổ chức mở các lớp truyền dạy sử thi và nghệ thuật hát kể sử thi cho con em đồng bào dân tộc tại chỗ. Bên cạnh đó là tổ chức trình diễn và phục dựng một số nghi lễ, lễ hội truyền thống như: Lễ cúng bến nước, lễ cúng cầu mưa, lễ kết nghĩa anh em của người Êđê, lễ cúng lúa mới, lễ cúng ché của người M’nông… Hàng năm, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh như thị xã Buôn Hồ, các huyện Krông Năng, Krông Pắc, Ea Kar… còn tổ chức lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái, Dao, H’mông…

 
Dân tộc
Tỉnh Đắk Lắk luôn có các chương trình biểu diễn cồng chiêng nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Ảnh Hải Dương

Phát triển văn hoá bản địa gắn với du lịch

Bên cạnh các hoạt động trên, công tác trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch cũng được tỉnh quan tâm. Các di tích như nhà đày Buôn Ma Thuột, Biệt điện Bảo Đại, Đình Lạc Giao, đồn điền CADA đã được trùng tu, tôn tạo và đưa vào hoạt động.

Cùng với đó, nhiều câu lạc bộ, tổ dệt thổ cẩm của người Êđê, M’nông ở các buôn Alê A, phường Ea Tam, buôn Akô Dhông phường Tân Lợi, buôn Tơng Bông xã
Ea Kao và buôn Ea Bông  xã Cư Êbur của TP Buôn Ma Thuột đã hợp tác với các công ty du lịch từng bước vực dậy hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho các hộ gia đình…

Mặc dù có đầu tư với nhiều giải pháp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn nhưng Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đắc Lắk Y Biêr Niê cũng cho biết, do tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường, của văn hóa và lối sống hiện đại, nhiều lễ hội truyền thống, không gian văn hóa cồng chiêng... đang thay đổi nhanh chóng, có nguy cơ mất dần. Chính vì vậy, tỉnh Đắc Lắk nói riêng, vùng Tây Nguyên nói chung trong thời gian tới cần xác định công tác giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là nhiệm vụ then chốt trong chiến lược phát triển văn hóa mỗi địa phương, là sự nghiệp lâu dài của toàn dân, trong đó đồng bào các dân tộc là trung tâm, là chủ thể của mọi hoạt động.

Mạnh Hùng