Lễ hội là một loại hình di sản văn hoá phi vật thể tồn tại ở Việt Nam từ lâu đời, có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, là sinh hoạt văn hoá gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng.

Lễ hội đã góp phần sáng tạo những giá trị văn hóa mới làm giàu cho kho tàng văn hóa Việt Nam. Lễ hội cũng góp phần giáo dục truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta; tôn vinh công lao của các bậc tiền nhân, nhân vật lịch sử, những người có nhiều đóng góp trong quá trình hình thành phát triển đất nước và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.

Thông qua các lễ hội, bản sắc văn hoá dân tộc được giữ gìn và phát huy, tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân được đảm bảo, khối đại đoàn kết dân tộc được củng cố, không khí dân chủ trong xã hội được tăng lên, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Những năm gần đây, với sự quan tâm đặc biệt của Đảng, nhà nước và các cấp bộ ngành, nhiều hoạt động văn hóa truyền thống, trong đó có lễ hội đã được phục hồi, phát huy góp phần bảo tồn giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

Dân tộc
Các lễ hội sẽ được giới thiệu trên cổng thông tin về Lễ hội truyền thống Việt Nam nhằm quảng bá về giá trị văn hóa của lễ hội Việt Nam. Ảnh: Thảo Thu

Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, ứng dụng công nghệ thông tin về số hóa dữ liệu lễ hội chưa được triển khai hoặc triển khai còn yếu nên việc quản lý và khai thác tài liệu gặp rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý cũng như khai thác, sử dụng tài liệu phục vụ nhu cầu của các tổ chức và cá nhân.

 

Trước thực trạng đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 2139/QĐ-BVHTTDL phê duyệt Đề án Số hóa dữ liệu lễ hội tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 để quản lý, thống nhất chuyên môn hóa về nghiệp vụ lưu trữ trong lĩnh vực lễ hội.

Mục tiêu cụ thể của đề án nhằm 100% dữ liệu các loại hình lễ hội truyền thống được số hóa; Dữ liệu được số hóa đảm bảo chất lượng, sử dụng hiệu quả trong công tác quản lý và cập nhật bổ sung định kỳ các loại hình lễ hội truyền thống; Hoàn chỉnh hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin quản lý các loại hình lễ hội truyền thống, đảm bảo sử dụng hiệu quả; Đầu tư hoàn thiện trang thiết bị công nghệ thông tin, phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu và Cổng thông tin về Lễ hội truyền thống Việt Nam.

Đề án được triển khai thực hiện trong thời gian 05 năm, chia làm 02  giai đoạn. Theo đó, năm 2021 sẽ điều tra, thống kê các loại hình lễ hội tại Việt Nam; Xây dựng phương án, lập phiếu và tổ chức điều tra khảo sát phân loại các loại hình lễ hội; Xử lý kết quả điều tra khảo sát, tổng hợp, báo cáo kết quả điều tra thống kê. Năm 2022 sẽ đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin; Số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu về lễ hội truyền thống; Xây dựng Phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu và Cổng thông tin về Lễ hội Việt Nam. Năm 2023 là số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu về lễ hội văn hóa, lễ hội ngành nghề và lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài; Hoàn thiện phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu và Cổng thông tin về Lễ hội Việt Nam. Năm 2024-2025 sẽ đào tạo tập huấn khai thác sử dụng phần mềm; duy trì, vận hành…

Theo số liệu của Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch, số lượng lễ hội truyền thống tính đến 31/12/2020 có 8.274 lễ hội; Số lượng lễ hội văn hóa tính đến 31/12/2020 có 297 lễ hội. Số lượng lễ hội ngành nghề tính đến 31/12/2020 có 18 lễ hội; Số lượng lễ hội có nguồn gốc từ nước ngoài tính đến 31/12/2020 có 9 lễ hội.

Được biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng vừa ban hành Quyết định số 1913/QĐ-BVHTTDL về việc Phê duyệt Kế hoạch "Khảo sát tình hình ứng dụng, phát triển và chuyển giao công nghệ công nghiệp 4.0 lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch".

Việc khảo sát nhằm nắm bắt tình hình ứng dụng, phát triển và chuyển giao công nghệ của cách mạng công nghiệp (CMCN) lần thứ tư lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch. Từ đó tham mưu, đề xuất các giải pháp trong xây dựng văn bản, cơ chế chính sách nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trên nền tảng công nghệ mới.

Thảo Thu