Những năm gần đây mô hình trồng rau sạch trong nhà lưới được nông dân Hà Nam bắt đầu thí điểm và bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế nhất định, góp phần giảm nghèo bền vững cho các hộ nông dân.

 Một mô hình phù hợp

Theo ông Kiều Hữu Bình, Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nam, kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới là một kỹ thuật đang được nhiều người ứng dụng thực hiện trồng ở quy mô ở nhiều địa phương phía nam. Tuy nhiên, với Hà Nam đây là mô hình khá mới mẻ và được một số hộ nông dân bắt đầu triển khai từ năm 2019 tại các huyện Bình Lục, Thanh Liêm, Lý Nhân.

 Về nguyên lý, kỹ thuật trồng rau trong nhà lưới có thể trồng được rau sạch, rau hữu cơ để đáp ứng nhu cầu rau sạch cho thị trường, là một xu thế tất yếu trong canh tác nông nghiệp sạch, đáp ứng được nhu cầu thực phẩm an toàn đang ngày càng cao của người dân. Trong khi đó, kĩ thuật chăm sóc không quá khó, chi phí xây dựng các nhà lưới trồng rau sạch không quá cao nên đây được coi là mô hình phù hợp.

giảm nghèo
Mô hình trồng rau trong nhà lưới đang được nông dân tại Hà Nam mở rộng sản xuất

 Về chi phí, vật tư làm nhà lưới rất đơn giản (bao gồm trụ bê tông, dây chì, lưới bao quanh và ống nước phun sương tự động), đáp ứng được điều kiện khí hậu mưa nắng thất thường ở miền Bắc. Trung bình mỗi nhà lưới có “tuổi thọ” sử dụng khoảng 10 năm. Tuy nhiên, với lưới cước bao bọc bên ngoài thì từ 2 – 3 năm phải thay mới một lần. So với các mô hình nhà kính, nhà lồng… thì mô hình trồng rau sạch trong nhà lưới có chi phí thấp hơn rất nhiều.

 

 Về kĩ thuật canh tác, mô hình nhà lưới cũng như các mô hình khác, phía trong nhà lưới nông dân có thể trông rau truyền thống hoặc trồng thủy canh… tùy theo nhu cầu của thị trường và khả năng của nông dân. Thực tế, các loại rau sạch được trồng trong nhà lưới nếu chống được sự xâm nhập của các loại thiên địch gây hại cho rau, bón phân hữu cơ và điều tiết được quá trình sinh trưởng thì giá thành sản phẩm cao hơn rất nhiều so với trồng rau truyền thống. Bởi nhà lưới có tác dụng chính là ngăn sâu bệnh xâm nhập, chỉ cần 100 con sâu tơ lọt vào trong nhà lưới, mỗi con đẻ 200 trứng thì vườn rau của nông dân sẽ… không còn gì.

 Trong khi đó về lợi thế kỹ thuật trồng rau sạch trong nhà lưới ít tốn công chăm sóc hơn nhiều so với trồng rau truyền thống. Bởi, điều kiện sinh trưởng của rau trong nhà lưới được bảo vệ trước các tác động của thời tiết (ánh sáng trực tiếp, gió, mưa làm dập nát lá rau), sâu bệnh… kết hợp với hệ thống tưới tự động nên sẽ giảm chi phí cho nhân công rất nhiều. Chính vì vậy, mô hình trồng rau trong nhà lưới đang được nông dân tại Hà Nam tích cực mở rộng diện tích canh tác.

 Còn đó những khó khăn…

Tuy nhiên, cũng giống như bất cứ mô hình nông nghiệp nào, trồng rau nhà lưới cũng có những nhược điểm nhất định. Những khó khăn trong sản xuất hay đầu ra cho sản phẩm vốn là bài toán nan giải cho nông dân, không chỉ với nông dân Hà Nam.

 Cụ thể, về kĩ thuật canh tác rau trong nhà lưới. Nếu nhà lưới được che kín quá thì sẽ gây hiệu ứng nhà kính nên cần dùng lưới có mắt nhỏ nhưng nếu che phủ không kín thì sẽ không có nhiều tác dụng. Vào mùa nóng, nếu không được thông gió tốt, nhiệt độ nhà lưới sẽ cao hơn nhiệt độ bên ngoài từ 1-2 độ C, ảnh hưởng đến sự phát triển của rau.

 Ngoài ra, trồng rau trong nhà lưới cũng phải hết sức lưu ý trong quá trình chăm sóc và phun tưới. Bởi không phải lúc nào cũng phun sương được, phun ít rau khô héo nhưng phun nhiều thì rau dễ bị ẩm gốc… Ngoài ra, mô hình nhà lưới cũng bị hạn chế ở diện tích canh tác. Nếu các hộ nông dân không tính toán chính xác diện tích nhà lưới và diện tích cây trồng thì sẽ rất dễ phát sinh nấm bệnh. Và cuối cùng là dầu ra cho sản phẩm. Mặc dù rau sạch và các mô hình trồng rau sạch đang là xu hướng nhưng để rau sạch được cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm và có đầu ra ổn định thì còn là cả quá trình lâu dài trong xây dựng thương hiệu các vùng rau an toàn tại Hà Nam hiện nay.

Nam Phương