Phiên họp nhằm chia sẻ về thực hiện Hướng dẫn của Liên hợp quốc về luật và chính sách bảo vệ người tiêu dùng, tập trung thảo luận những thách thức mà các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở các nước đang phát triển phải đối mặt trong bối cảnh Covid-19, trong việc thúc đẩy phục hồi kinh tế sau cuộc khủng hoảng; tăng cường vai trò của UNCTAD trong hỗ trợ các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng; nhu cầu tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong lĩnh vực này.

Phiên họp được tổ chức kết hợp trực tuyến và trực tiếp tại Văn phòng Liên hợp quốc tại Geneva, với sự tham dự của các cán bộ đại diện các cơ quan quản lý cạnh tranh và một số chuyên gia, học giả và đại diện các Phái đoàn của các nước thành viên tại Geneva.

Quyền Tổng thư ký UNCTAD, bà Isabelle Durant phát biểu nhấn mạnh: “Những hậu quả kinh tế nghiêm trọng của đại dịch buộc chúng ta phải giải quyết các nhu cầu bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt là những nơi người dân bị tổn thương nhiều hơn và có nhiều rủi ro hơn”.

Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới và các tổ chức quốc tế khác tại Geneva, với tư cách Phó Chủ tịch kiêm Báo cáo viên Phiên họp, do các nước thành viên nhất trí bầu, đã chủ trì cuộc họp chiều ngày 5/7 và sáng ngày 6/7 của Phiên họp.

Đoàn Việt Nam có sự tham dự trực tuyến của các cán bộ Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) và đại diện Phái đoàn Việt Nam tại Geneva.

hội nhập quốc tế
Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai và Đại sứ Chile bên cạnh Tổ chức Thương mại thế giới. Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại Geneva

Tự nguyện đánh giá quốc gia về luật và chính sách bảo vệ người tiêu dùng

Trong khuôn khổ Phiên họp nêu trên, Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai cũng chủ trì cuộc họp về đánh giá tự nguyện của Chile trong lĩnh vực này.

Phiên họp đã nghe Chile trình bày về thực tiễn bảo vệ người tiêu dùng của Chile, đồng thời nhóm một số chuyên gia đã chia sẻ nhận xét, đánh giá về vấn đề này.

Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai và các thành viên đã chúc mừng Chính phủ Chile thực hiện thành công đánh giá tự nguyện về luật và chính sách bảo vệ người tiêu dùng.

Nhóm công tác của UNCTAD về đánh giá tự nguyện trong lĩnh vực này đã trình bày đánh giá về luật và chính sách bảo vệ người tiêu dùng của Chile với các nội dung liên quan đến: tổng quan; bối cảnh chính trị, kinh tế và xã hội; khuôn khổ pháp lý, chính sách công, thể chế về bảo vệ người tiêu dùng; kết luận và khuyến nghị.

UNCTAD khuyến khích các quốc gia thành viên quan tâm đăng ký tham gia đánh giá đồng cấp tự nguyện về luật và chính sách bảo vệ người tiêu dùng. Theo Báo cáo của Nhóm công tác này của UNCTAD, đến nay, Nhóm đã tiến hành đánh giá đối với một số nước như Chile, Peru, Indonesia, Ma rốc...

Nỗ lực toàn cầu đoàn kết và hỗ trợ người khó khăn, dễ bị tổn thương

 

Bà Teresa Moreira, Trưởng bộ phận cạnh tranh và chính sách người tiêu dùng tại UNCTAD cho biết, năm 2020 đã chứng kiến các nỗ lực đoàn kết giữa các Chính phủ trên toàn cầu để bảo vệ người tiêu dùng tránh dễ bị tổn thương hơn; đảm bảo quyền tiếp cận các tiện ích công cộng là ưu tiên hàng đầu của tất cả mọi người.

Bà Moreira cho biết nhu cầu của người tiêu dùng dễ bị tổn thương chỉ có thể được giải quyết đầy đủ thông qua một khung pháp lý phù hợp bao gồm các nguyên tắc và nghĩa vụ đối với các nhà cung cấp dịch vụ tiện ích công cộng, chẳng hạn như tính phổ biến, tính thường xuyên, chất lượng và khả năng chi trả.

Các biện pháp hỗ trợ của các Chính phủ bao gồm hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương để thanh toán các hóa đơn tiện ích công cộng và tiền trợ cấp cho các nhà cung cấp để thu hồi các khoản nợ của người tiêu dùng có hoàn cảnh khó khăn.

Các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở các nước chịu tác động lớn của đại dịch đã cải tiến các chiến dịch thông tin và giáo dục để thúc đẩy việc sử dụng hiệu quả các tiện ích công cộng dựa trên nền tảng công nghệ số; đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận giải quyết tranh chấp và điều chỉnh các cơ chế để giải quyết nhanh hơn các khiếu nại của người tiêu dùng.

Huy động khu vực tư nhân

Bà Helena Leurent, Tổng giám đốc Hội người tiêu dung quốc tế (Consumers International), cho biết, tuy các Chính phủ có trách nhiệm chính trong việc giúp đỡ những người tiêu dùng dễ bị tổn thương, nhưng các tổ chức xã hội và doanh nghiệp cũng phải đóng góp vào việc xây dựng một môi trường hòa nhập và gắn kết, tích hợp hỗ trợ cho những người tiêu dùng dễ bị tổn thương trên nhiều lĩnh vực.

Hướng dẫn của Liên hợp quốc về bảo vệ người tiêu dùng khuyến nghị các phương thức kinh doanh tốt cần được các nhà cung cấp dịch vụ công thường xuyên xem xét, đặc biệt là khi giao dịch với những người tiêu dùng dễ bị tổn thương và thiệt thòi.

Nữ luật sư Shivani Sothirachagan của Cơ quan Tiêu chuẩn Malaysia cho biết, các cam kết tự nguyện và tiêu chuẩn ISO cần phải tiếp tục thúc đẩy để cải thiện phúc lợi của người tiêu dùng dễ bị tổn thương và thiệt thòi, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.

Các biện pháp cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng

UNCTAD kêu gọi các Chính phủ các nước cần thực hiện ba hành động chính để đáp ứng nhu cầu thiết yếu về các tiện ích công cộng của người tiêu dùng dễ bị tổn thương. Trước hết, cần tham gia thảo luận về chính sách công với tất cả các bên có liên quan, bao gồm cả các tổ chức người tiêu dùng và doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, để xác định nhu cầu của người tiêu dùng dễ bị tổn thương và thiệt thòi, tránh các phương pháp tiếp cận chung cho mọi đối tượng.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần ban hành luật trong đó quy định các quyền của người tiêu dùng và nghĩa vụ của các nhà cung cấp dịch vụ tiện ích công cộng, xem xét các nhu cầu đặc biệt của những người tiêu dùng dễ bị tổn thương và thiệt thòi.

Ngoài ra, Chính phủ cũng cần thường xuyên rà soát, đánh giá tác động và hiệu quả của các chương trình chính sách nhằm bảo đảm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng dễ bị tổn thương và thiệt thòi về các tiện ích công cộng.

T.Minh