Hôm 27/5, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN của Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Mori Takeo đã đồng chủ trì Diễn đàn ASEAN - Nhật Bản lần thứ 36. Đây là hội nghị thường niên cấp Thứ trưởng và được tổ chức theo hình thức trực tuyến với sự tham dự của Quan chức cao cấp (SOM) các nước ASEAN và Phó Tổng Thư ký ASEAN.

Diễn đàn ASEAN - Nhật Bản lần thứ 36 là sự kiện một lần nữa tái khẳng định những lời cam kết giữa hai bên trong việc tăng cường quan hệ hợp tác và đối tác cấp cao.

asean,nhật bản,covid-19,biển đông
Diễn đàn ASEAN - Nhật Bản lần thứ 36. (Ảnh: asean.org)

Cuộc họp cho thấy những thành tựu tích cực trong quan hệ ASEAN - Nhật Bản trong năm qua được thể hiện trong 4 trụ cột của quan hệ đối tác bao gồm triển khai những kết quả đạt được sau Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN -Nhật Bản lần thứ 23, cùng thực hiện Tuyên bố Tầm nhìn về Hợp tác và Hữu nghị ASEAN - Nhật Bản và Kế hoạch triển khai được thông qua tại Tokyo vào năm 2013. Theo đó, khoảng 97% kế hoạch hành động trong Kế hoạch triển khai đã được thực hiện.

Cuộc họp cũng đã thể hiện mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa ASEAN - Nhật Bản trong công tác phản ứng trước đại dịch Covid-19. Cụ thể, ASEAN đánh giá cao Nhật Bản đóng góp 1 triệu USD cho Quỹ ASEAN ứng phó Covid-19 và hỗ trợ 50 triệu USD giúp ASEAN thành lập Trung tâm ASEAN ứng phó các tình huống y tế công cộng khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED), đồng thời đề nghị Nhật Bản hỗ trợ ASEAN lập Kho dự phòng vật tư y tế khu vực và triển khai Kế hoạch phục hồi tổng thể.

Ngoài ra, các quan chức cấp cao tham gia cuộc họp đã đồng thuận tiếp tục tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực như thương mại và đầu tư, phát triển bền vững, công nghệ số, an ninh mạng, phát triển MSME, quản lý thảm họa, thành phố thông minh, kết nối, mạng lưới thành phố thông minh, phát triển tiểu vùng và trao đổi nhân sự.

Các nước ASEAN và Nhật Bản khẳng định sự cần thiết tăng cường hợp tác trong quá trình phục hồi khu vực sau đại dịch bao gồm triển khai Kế hoạch Phục hồi kinh tế ASEAN - Nhật Bản và nhanh chóng sửa đổi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực .

 

Các nước ASEAN và Nhật Bản cũng nhất trí phối hợp thực hiện hiệu quả Kế hoạch sửa đổi triển khai Tuyên bố tầm nhìn giai đoạn 2018 - 2022, từng bước phục hồi bền vững. Nhật Bản nhấn mạnh trong thời gian tới cần tập trung tăng cường trao đổi thương mại, đầu tư, duy trì kết nối chuỗi cung ứng, chống tội phạm xuyên quốc gia, bảo vệ môi trường, chống rác thải biển...

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, các nước nhất trí cần phối hợp chặt chẽ đóng góp bảo đảm hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực, trong đó có an ninh và an toàn hàng hải ở Biển Đông, tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới tiềm ẩn những nguy cơ gây bất ổn và còn diễn biến phức tạp quan ngại và khó khăn hiện nay.

Nhật Bản còn hoan nghênh kết quả Hội nghị các nhà Lãnh đạo ASEAN ngày 24/4/2021 và khẳng định ủng hộ vai trò của ASEAN trong thúc đẩy đối thoại, hòa giải, hỗ trợ Myanmar tìm giải pháp ổn định tình hình.

Trong vai trò đồng chủ trì Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược ASEAN - Nhật Bản đối với hoà bình, an ninh và phát triển thịnh vượng tại khu vực, đồng thời nhấn mạnh hai bên cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong các nỗ lực ứng phó với dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi bền vững.

Chia sẻ các ý kiến thảo luận về tăng cường hợp tác kinh tế hai bên, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh ASEAN và Nhật Bản cần tăng cường phối hợp duy trì trao đổi thương mại và đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng nhằm khắc phục các tác động của đại dịch và thúc đẩy phục hồi, đồng thời mong muốn Nhật Bản tiếp tục tích cực ủng hộ các nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển, thúc đẩy phát triển đồng đều, bền vững trong Cộng đồng ASEAN, gắn kết phát triển các tiểu vùng, trong đó có Mê Công, với tiến trình phát triển chung của ASEAN.

Chia sẻ về những nỗ lực của ASEAN và Nhật Bản trong ứng phó với các thách thức đe dọa ổn định và phát triển ở khu vực, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng đề nghị hai bên cần tăng cường phối hợp bảo đảm hoà bình, an ninh và phát triển thịnh vượng tại khu vực thông qua các cơ chế do ASEAN chủ trì, thúc đẩy trật tự khu vực dựa trên luật lệ, đề cao luật pháp quốc tế và giải quyết hoà bình các tranh chấp.

Thứ trưởng cũng khẳng định lập trường nguyên tắc của ASEAN về vấn đề Biển Đông, mong muốn Nhật Bản tiếp tục ủng hộ các nỗ lực của ASEAN nhằm xây dựng Biển Đông thành vùng biển hoà bình, hữu nghị và hợp tác cũng như vai trò của ASEAN trong hỗ trợ Myanmar.

Minh Thu