Tín hiệu đáng mừng của phòng chống thuốc lá

PGS Lương Ngọc Khuê – Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia, cho biết hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính của các gánh nặng về bệnh tật, tử vong và các tổn thất về kinh tế, sử dụng thuốc lá đang  trở thành mối đe doạ sự phát triển bền vững của các quốc gia.

Hiện nay, các quốc gia đều đưa ra các giải pháp phòng chống tác hại thuốc lá hiệu quả mà họ đang nỗ lực thực hiện nhằm ngăn chặn việc sử dụng thuốc lá. Khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới là: Thực hiện môi trường 100% không khói thuốc; In cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh chiếm diện tích lớn trên bao bì sản phẩm thuốc lá, tăng thuế thuốc lá; thực thi cấm toàn diện quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá và duy trì nguồn kinh phí bền vững cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo PGS Khuê từ ngày 11 tháng 11 năm 2004 Việt Nam đã tham gia Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá. Năm 2012, Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá đã được Quốc hội thông qua với nhiều quy định mạnh mẽ. Trong thời gian qua, đặc biệt từ sau khi Luật phòng, chống tác hại thuốc lá được ban hành, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá được thành lập, Bộ Y tế với vai trò là cơ quan đầu mối được Chính phủ giao thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã nỗ lực phối hợp với các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố triển khai công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các hoạt động đã được triển khai rộng khắp trên toàn quốc với nhiều hình thức đa dạng, phong phú nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá, nâng cao ý thức tuân thủ các quy định về địa điểm cấm hút thuốc, không hút thuốc nơi đông người, không hút gần mọi người.

phòng chống tác hại,thuốc lá
PGS Khuê chia sẻ về công tác phòng chống tác hại thuốc lá .

Công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Hệ thống văn bản pháp luật về phòng chống tác hại thuốc lá được hoàn thiện. Chúng ta cũng đã thực hiện in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên bao bì các sản phẩm thuốc lá, quy định cấm toàn diện các hoạt động quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị thuốc lá tới người tiêu dùng cũng đã được ban hành.

Các hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá, mạng lưới cán bộ và các tổ chức triển khai hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá được thiết lập và ngày càng  được đẩy mạnh tại các tỉnh/thành phố trong cả nước.

 

Đến nay, PGS Khuê cho biết đã có 100% tỉnh, thành phố đã có Ban chỉ đạo PCTH thuốc lá, đưa nội dung của PCTH thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hàng năm. Nhiều tỉnh, thành phố đã thực hiện đưa quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị; đưa tiêu chí không hút thuốc tại nơi làm việc vào tiêu chuẩn thi đua khen thưởng của công chức, viên chức, người lao động và treo biển cấm hút thuốc tại cơ quan, đơn vị, tổ chức lễ ký cam kết thực hiện xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc lá.

Kết quả đánh giá tác động của các chiến dịch truyền thông về PCTH thuốc lá hằng năm tại Việt Nam của tổ chức Sức khỏe cộng đồng toàn cầu cho thấy nhận thức của người dân đối với các quy định của pháp luật về các địa điểm cấm hút thuốc cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực. 96% người được hỏi biết về quy định cấm hút thuốc tại các khu vực vui chơi giải trí dành riêng cho trẻ em, 98% biết về quy định cấm hút thuốc tại bệnh viện, 95% biết quy định cấm hút thuốc trong trường học, 89% biết quy định cấm hút thuốc nơi làm việc.

Các mô hình nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế, khách sạn nhà hàng không khói thuốc được nhân rộng trên toàn quốc. Riêng tại quận Hoàn Kiếm, đã có 18 phường, 311 nhà hàng, khách sạn trên địa bàn tham gia phong trào “Đảm bảo an toàn thực phẩm” và thực hiện “Môi trường không khói thuốc”, trong đó hơn 100 nhà hàng, khách sạn đạt tiêu chí và được UBND quận công nhận và gắn biển nhà hàng, khách sạn đảm bảo an toàn thực phẩm và không khói thuốc lá.

Khoảng trống tại khách sạn 

Tuy nhiên, PGS Khuê cho rằng hiện nay việc thực thi môi trường không khói thuốc lá tại các khách sạn, nhà hàng cần phải được thực hiện nghiêm túc hơn nữa bởi việc thực hiện môi trường không khói thuốc tại các khách sạn, nhà hàng vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Đa phần chủ nhà hàng, khách sạn chưa thực sự quan tâm tới việc thực hiện các quy định về xây dựng môi trường không khói thuốc lá trong khách sạn, nhà hàng.

Theo nghiên cứu năm 2020 của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỷ lệ hút thuốc thụ động tại các địa điểm này còn tương đối cao với gần 80% khách hàng hút thuốc thụ động tại nhà hàng, 65% hút thuốc thụ động tại các khách sạn.

PGS Khuê cho rằng trong thời gian tới, Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá Bộ Y tế sẽ tiếp tục hỗ trợ các Bộ, ngành, các tỉnh thành phố đẩy mạnh thực hiện Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá. Truyền thông, nhân rộng các mô hình môi trường không khói thuốc, trong đó có chú trọng xây dựng khách sạn nhà hàng không khói thuốc bởi đây là môi trường du lịch không khói thuốc lá là một biện pháp hữu hiệu để thực hiện quyền của người không hút thuốc được hít thở bầu không khí trong lành không có khói thuốc lá, giúp nhân viên ngành du lịch, khách du lịch giảm nguy cơ mắc bệnh do tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá, giảm các chi phí y tế trực tiếp và gián tiếp cho việc khám và chữa các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá đồng thời góp phần bảo vệ cảnh quan du lịch, tạo môi trường du lịch trong lành, thu hút khách du lịch.

 Khánh Chi