Văn hóa học đường có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng nhân cách, đạo đức và lối sống cho học sinh. Trong môi trường văn hóa học đường tốt, học sinh cảm thấy an toàn, được phản hồi và được mắc lỗi, có nhiều động lực hơn để khám phá, học hỏi, và từ đó tiếp tục có những đóng góp tích cực cho văn hóa và môi trường học đường.

Nhiều người cho rằng văn hóa học đường bao gồm những ảnh hưởng và thái độ tiềm ẩn bên trong nhà trường - dựa trên các chuẩn mực, truyền thống và niềm tin của giáo viên, nhân viên và học sinh, nó liên quan đến cách giáo viên tương tác với nhau, với học sinh, phụ huynh học sinh và cả với lãnh đạo nhà trường.

Văn hóa học đường được phát huy hiệu quả sẽ chuyển thành những trải nghiệm tích cực cho cả giáo viên, nhân viên và học sinh. Việc xây dựng một văn hóa học đường tích cực phụ thuộc nhiều vào cách nhìn, quan điểm của lãnh đạo nhà trường. Hiện nay, văn hóa học đường ảnh hưởng và được xây dựng từ nhiều phía gồm: bên trong nhà trường, bên ngoài nhà trường và bối cảnh xã hội.

tấm gương,giáo viên
Ảnh minh họa

Hiện nay phần lớn thế hệ trẻ có nền tảng kiến thức rộng, năng động, sáng tạo, nhanh nhạy, có tinh thần cầu thị trong học tập, khả năng ứng dụng những kiến thức vào thực tiễn cao, biết yêu thương gia đình, thầy cô, bạn bè…

Tuy nhiên cũng có một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ đang ứng xử một cách thiếu văn hoá; vô lễ với cha mẹ, thầy cô; sống không có mục đích, ước mơ, lý tưởng, chỉ biết quan tâm đến lợi ích riêng mình mà không biết mở rộng lòng mình trước những mảnh đời bất hạnh xung quanh.

Trong văn hóa giao tiếp, việc dùng chêm xen ngôn ngữ nước ngoài, các từ ngữ tục tĩu đang làm mất đi vẻ đẹp, sự trong sáng của tiếng Việt. Rất nhiều bạn trẻ hoang phí tuổi thanh xuân vào những trò chơi vô bổ, tệ nạn xã hội, tình trạng bạo lực học đường đang là một vấn đề nhức nhối trong nhà trường…

 

Để hình thành văn hóa của học sinh, sinh viên, thiết nghĩ cần có sự chung tay vào cuộc của cả gia đình, nhà trường và xã hội và đầu tiên đó chính là xây dựng cũng như phát huy hiệu quả của bộ quy tắc ứng xử văn hóa học đường.

Bởi lẽ, nhân cách, đạo đức, lối sống của một con người phải được giáo dục từ nhỏ trong chính môi trường gia đình của mình từ cách ăn, cách mặc, cách nói năng, giao tiếp với ông bà, bố mẹ, anh chị.

Về phía nhà trường, bên cạnh việc truyền thụ kiến thức cần tăng cường việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên, dạy cho các em biết làm người tử tế, trung thực, nhân ái, đoàn kết, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội… Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng về nhân cách, đạo đức, lối sống để học sinh noi theo, xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”…

Vai trò làm gương của lãnh đạo có tính chất quyết định văn hóa học đường nơi lãnh đạo đó công tác. Bởi lẽ, người đứng đầu đặc biệt là ở trường học, là người cao nhất trực tiếp đưa ra những quyết định ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị. Qua hoạt động, hành động của mình, giáo viên, học sinh có thể thấy rõ nhất, nổi bật nhất mối liên hệ giữa lãnh đạo và văn hóa học đường.

Việc tạo ra những khoảng thời gian thích hợp và đầy ý nghĩa để giáo viên và học sinh cùng trải nghiệm giúp giáo viên và cả học sinh có cơ hội thể hiện năng lực, năng khiếu, tăng cường giao tiếp, kết nối thư giãn không chỉ giúp họ sảng khoái hơn khi quay lại với không gian học tập, mà còn tạo ra cả một khung trời kỷ niệm tươi đẹp và khó quên trong thế giới học đường.

Cha mẹ học sinh không chỉ là khách hàng nhận dịch vụ giáo dục từ nhà trường, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và xây dựng nền văn hóa học đường. Trao đổi thông tin cởi mở, rõ ràng với cha mẹ học sinh có thể giúp tránh hiểu lầm và xóa bỏ cảm giác không tin tưởng từ phía họ... cũng là giúp bộ quy tắc ứng xử văn hóa học đường phát huy hiệu quả trong việc thúc đẩy chất lượng giáo dục trong nhà trường.

Hoàng Thanh