Mục tiêu chung của đề án xây dựng văn hóa học đường tăng cường xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn thiện nhân cách, lối sống văn hóa.

Để triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa học đường tại cơ sở, đại diện Sở GD&ĐT Phú Yên cho biết bộ Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục tai địa phương được xây dựng trên các nguyên tắc: Tuân thủ các quy định của pháp luật; phù hợp với chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa của dân tộc.

Ngoài ra, khi xây dựng bộ quy tắc này thể hiện bằng những hành động cụ thể cũng cần chú ý tới tinh thần nhân ái, tôn trọng, trách nhiệm, hợp tác, trung thực trong mối quan hệ của mỗi thành viên trong cơ sở giáo dục đối với người khác, đối với môi trường xung quanh và đối với chính mình.

quy tắc ứng xử,văn hóa học đường,giáo dục văn hóa học đường
Ảnh minh họa

Nếu thực hiện tốt thì bộ quy tắc ứng xử văn hóa học đường có thể đảm định hướng giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa, phát triển phẩm chất, năng lực của người học; nâng cao đạo đức nghề nghiệp của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và trách nhiệm người đứng đầu cơ sở giáo dục.

Trong bộ quy tắc có nêu cán bộ quản lý giáo dục khi ứng xử với học sinh cần dùng ngôn ngữ chuẩn mực, dễ hiểu; yêu thương, trách nhiệm, bao dung; tôn trọng sự khác biệt, đối xử công bằng, lắng nghe và động viên, khích lệ người học.

Với giáo viên và nhân viên, cán bộ quản lý giáo dục phải bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm và phát huy năng lực của giáo viên và nhân viên. Không hách dịch, gây khó khăn, xúc phạm, định kiến, thiên vị, vụ lợi, né tránh trách nhiệm hoặc che giấu vi phạm, đổ lỗi.

 

Đối với ứng xử của giáo viên với học sinh, thông tư quy định giáo viên khi khen hoặc phê bình phải phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; mẫu mực, bao dung, trách nhiệm, yêu thương; tôn trọng sự khác biệt, đối xử công bằng, tư vấn, lắng nghe và động viên, khích lệ người học; không xúc phạm, gây tổn thương, vụ lợi; không trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại; không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi vi phạm của người học. Với cha mẹ người học, giáo viên phải có ngôn ngữ đúng mực, trung thực, tôn trọng, thân thiện, hợp tác, chia sẻ; không xúc phạm, áp đặt, vụ lợi.

Quy tắc ứng xử cũng nêu rõ các chuẩn mực ứng xử dành cho học sinh. Cụ thể, với thầy cô, học sinh phải kính trọng, lễ phép, trung thực, chia sẻ, tuân thủ kỷ luật; không bịa đặt thông tin. Với bạn bè, học sinh phải thân thiện, trung thực, hợp tác, giúp đỡ và tôn trọng sự khác biệt; không nói tục, chửi bậy, miệt thị, xúc phạm, gây mất đoàn kết; không bịa đặt, lôi kéo; không phát tán thông tin để nói xấu, làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm người học khác.

Đặc biệt, một trong những nội dung của quy tắc chung là không sử dụng mạng xã hội để phát tán, tuyên truyền, bình luận những thông tin hoặc hình ảnh trái thuần phong mỹ tục, trái đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hoặc làm ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục.

Mục đích xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục nhằm ngăn ngừa, xử lý kịp thời, hiệu quả các hành vi tiêu cực, thiếu tính giáo dục trong cơ sở giáo dục; xây dựng văn hóa học đường, đảm bảo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường. Tuy nhiên, để thực hiện được mục đích này cần sự nỗ lực từ nhiều phía.

Trong đó,  giáo viên là người gần gũi học sinh hàng ngàycần giúp học sinh nhận thức rõ những nét đẹp trong cách ứng xử văn hóa. Phải nhìn thấy giá trị của những hành vi đó thì các em mới tiếp nhận nó một cách tự nhiên, giúp các em phân biệt được những chuẩn mực hành vi để sử dụng chúng đúng lúc và đúng cách.

Để làm được điều này, hơn ai hết, khi giáo dục cho học sinh, người thầy luôn luôn phải tự bồi dưỡng hiểu biết và vốn sống để mình trước hết phải là người có văn hóa và cư xử có văn hóa. Chỉ có sự hiểu biết, tính gương mẫu và hết lòng vì học sinh của cán bộ quản lý lẫn giáo viên mới có thể đạt được hiệu quả trong hoạt động giáo dục.

Các mối quan hệ chủ đạo trong môi trường học đường gồm cán bộ quản lý - giáo viên, giáo viên - học sinh, học sinh - học sinh, gia đình - nhà trường cũng cần trở nên khăng khít hơn vì chúng ta khó giáo dục được học sinh nếu tách biệt mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường.

Hoàng Thanh