Xem clip về đoàn xe chở thiết bị làm điện gió trên những cung đường của Việt Nam, có người thốt lên ngỡ ngàng: "Mới nhìn lúc đầu cứ nghĩ đây là châu Âu bởi thấy toàn xe đầu kéo châu Âu. Nếu không nhìn thấy con trâu, những cánh đồng lúa, những cung đường "cong mềm mại" quen thuộc thì không nhận ra đây là ở nước ta".

Trao đổi với phóng viên Infonet, ông Vũ Quốc Dũng - Quản lý dự án vận chuyển thiết bị điện gió, Công ty Liên Minh Truck and Service tại Việt Nam cho biết, trên thị trường hiện có nhiều loại thiết bị điện gió khác nhau của các hãng, nổi tiếng nhất là các hãng Vestas (Đan Mạch), GE Renewable (Mỹ), Siemens Gamesa (Tây Ba Nha), Enercons (Đức), và các hãng của Trung Quốc (Goldwind, Envision...).

Trước đây ở thị trường Việt Nam chủ yếu chỉ là các tuabin điện gió cỡ nhỏ (2MW đến 3MW), còn hiện nay hầu hết các dự án đang triển khai thì mỗi trụ điện gió đều có công suất phát điện trên 4MW. Với các trụ điện gió thế hệ mới công suất cao (trên 4MW), đi kèm với nó có các linh kiện phức tạp hơn, nặng hơn, cánh quạt dài hơn để đạt được công suất phát điện lớn hơn. 

Khác với việc đầu tư phát triển dự án điện mặt trời, chi phí đầu tư cho các dự án điện gió lớn. Hơn nữa, việc vận chuyển lắp đặt thiết bị rất phức tạp, tốn thời gian và nhân lực. 

điện gió
Mỗi cánh quạt điện gió của các tuabin lớn trên 4MW đều dài từ 74m đến 78m, nặng từ 20 đến 25 tấn.
điện gió
Tuabin nặng từ 70 đến 150 tấn, đầu kết nối hay còn gọi là Hub, nặng từ 30-45 tấn
điện gió
điện gió
Mỗi cột trụ điện gió 4MW sẽ cao từ 105m đến 135m, cột trụ này sẽ được chia làm 4-7 đoạn, mỗi đoạn dài từ 10-35m để dễ dàng trong quá trình vận chuyển.

Theo ông Dũng, hiện nay các cánh quạt điện gió của các tuabin lớn trên 4MW đều dài từ 74m đến 78m, nặng từ 20 đến 25 tấn. Để kết nối 3 cánh quạt của 1 trụ điện gió cần 1 đầu kết nối (hay gọi là Hub, nặng từ 30-45 tấn). Trái tim của 1 trụ điện gió là tuabin nặng từ 70 đến 150 tấn. Cuối cùng là đốt trụ, 1 cột trụ điện gió 4MW sẽ cao từ 105m đến 135m, cột trụ này sẽ được chia làm 4-7 đoạn, mỗi đoạn dài từ 10 đến 35m để dễ dàng trong quá trình vận chuyển.

Vì thế, để vận chuyển được các linh kiện, thiết bị điện gió tới chân công trình là một quá trình gian nan. Đặc thù của vận chuyển thiết bị điện gió là tất cả các loại hàng đều siêu trường siêu trọng (vượt khổ cho phép của đường bộ Việt Nam theo quy chuẩn 41), nên để được vận chuyển, lưu thông trên đường các thiết bị này thì đơn vị vận tải cần xin phép Tổng cục đường Bộ hoặc Sở GTVT các tỉnh. 

Việc đầu tư các thiết bị chuyên dùng là khá tốn kém, đắt đỏ nên chi phí và trách nhiệm của đơn vị vận tải đối với các mặt hàng này rất cao so với các loại hàng container thông thường. 

điện gió

Để vận chuyển được các linh kiện điện gió cần các thiết bị đặc chủng chuyên dụng bao gồm 2 phần: Đầu kéo chuyên dùng có sức kéo và công suất lớn và sơ mi rơ mooc (hay gọi là Trailer) có nhiều trục, hoặc có khả năng rút dài để tải trọng hàng dàn đều lên mặt đường và cầu trong quá trình di chuyển.

điện gió
điện gió

Hiện nay Việt Nam chưa có quy chuẩn hay tiêu chuẩn gì cho lái xe siêu trường siêu trọng, tiêu chuẩn cao nhất là bằng FC. Tất cả lái xe cần được đào tạo kỹ lưỡng, bài bản, có kinh nghiệm, kỹ năng xử lý các tình huống trên đường. Ngoài ra đối với các thiết bị chuyên dùng thì 1 đoàn xe cần tối thiểu 1 lái xe đầu kéo và 1 nhân sự lái Trailer riêng biệt.

điện gió
Người lái trailer ngồi trên xe bán tải đi ngay sau để quan sát và điều khiển trailer. 

Để lưu thông trên đường, đoàn xe cần thông báo với các lực lượng chức năng, trạm thu phí, cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông về việc di chuyển. Trong quá trình di chuyển cần có Cảnh sát giao thông đi kèm để đảm bảo an toàn giao thông.

 
điện gió

Trước khi nhận việc vận chuyển cho 1 dự án, đơn vị vận chuyển cần khảo sát rất kỹ lưỡng cung đường, các bước triển khai như sau: Lên phương án khảo sát tuyến đường; Lập bảng tính và kiểm toán các cầu trên tuyến (nếu cầu nào yếu, không đảm bảo cần có biện pháp gia cố); Thuyết minh phương án vận chuyển với Tổng cục đường Bộ; Chạy thử kích thước của kiện hàng dài nhất, cao nhất, rộng nhất trên tuyến; Giải tỏa, điều chỉnh các chướng ngại vật trên đường để đoàn xe lưu thông không gặp vướng mắc; Báo cáo và các cơ quan chức năng thẩm định lại về việc điều chỉnh, giải tỏa các chướng ngại vật; Xin giấy phép vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng; Vận chuyển và có công an Giao thông hộ tống.

điện gió

Đoàn xe vận chuyển thiết bị điện gió có 1 xe bán tải đi phía trước để báo cáo tình hình đường xá, sự cố phía trước. 

điện gió
Ngoài ra có 2 xe bán tải đi chốt đoàn để khóa đuôi, phân luồng không cho các xe phía sau vượt lên.

Để vận chuyển các thiết bị điện gió đi theo lộ trình mới, các đơn vị liên quan phải lên phương án di dời và tháo bỏ nhiều hạng mục công trình phục vụ giao thông, đèn giao thông, biển báo an toàn giao thông trên các tuyến đường từ quốc lộ tới tỉnh lộ... để tránh cản vướng khi các xe chuyên dụng đi qua.

Đơn vị vận chuyển sẽ tiến hành thử vận chuyển một mô hình có kích thước tương đương với kích thước thực của các thiết bị điện gió để xử lý các vật cản trên đường trước khi thực hiện vận chuyển thiết bị thật.

điện gió
Một đoàn xe chở mô hình chạy thử trên cung đường dự kiến
điện gió
Xác định các vật cản trở trên đường đi nhất là ở các khúc cua...
điện gió
ví dụ như dây điện dân sinh,...
điện gió
mái của trạm thu phí...
điện gió
điện gió
hay các cột đèn, biển báo, đèn tín hiệu giao thông...
điện gió
và các dải phân cách cứng có thể phải tạm thời dịch chuyển.
điện gió
 Địa hình Việt Nam chủ yếu là đồi núi, nhiều cung đường quanh co...
điện gió
mà khu vực lắp tuabin điện gió lại nằm sâu, cách xa đường quốc lộ khiến cho việc vận chuyển gặp rất nhiều khó khăn.
điện gió
điện gió
Hình ảnh một điểm lắp tuabin điện gió.

Theo ông Dũng, công ty của ông là đơn vị chuyên đưa ra các giải pháp vận tải và logistics đặc biệt cho các dự án cũng như cung cấp nhân sự và chuyên gia lắp đặt cho các dự án điện gió, năng lượng tái tạo, đảm nhận được những yêu cầu khắt khe nhất khi vận chuyển các thiết bị siêu trường, siêu trọng tại Việt Nam. 

Lam Giang