Trong bài viết đăng trên tờ Rai al-Youm phiên bản tiếng Ả Rập hôm 17/4, nhà báo Abdel Bari Atwan cho rằng các cơ quan tình báo Mỹ và cả đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đang nhân cơ hội chính quyền Damascus tập trung vào cuộc chiến chống dịch Covid-19 để củng cố quyền kiểm soát các mỏ dầu ở phía đông sông Euphrates. Ngoài ra, Mỹ còn có kế hoạch buôn lậu nguồn tài nguyên dầu mỏ ở Syria dưới sự hỗ trợ của các tay súng đánh thuê địa phương.  

Mỹ bị tố lợi dụng dịch Covid-19 bùng phát tại Syria để tăng cường quyền kiểm soát ở các khu khai thác dầu mỏ và khí đốt. (Ảnh: AP)

Ông Atwan nhấn mạnh, theo các báo cáo từ tỉnh al-Hasakah của Syria, Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA) đã bắt đầu chiến dịch tuyển dụng và huấn luyện cho các tay súng người Kurd thuộc Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) để “canh giữ” những mỏ dầu ở Syria cũng như bảo vệ hoạt động buôn lậu dầu mỏ của Mỹ và SDF. Cũng theo ông Atwan, mức lương mà mỗi tay súng người Kurd nhận được hàng tháng là 350 USD.

Trong khi đó, những bên được hưởng lợi nhiều nhất chính là các nước và các công ty mua nguồn dầu mỏ bị đánh cắp từ Syria bao gồm các khu vực do người Kurd kiểm soát ở Iraq và các nhà thầu mà không ít trong số này đại diện cho các công ty Israel, theo ông Atwan.

Bên cạnh đó, ông Atwan cũng nhắc lại việc chính Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai kế hoạch “giữ” các mỏ khai thác dầu và khí đốt tại Syria với chiêu bài là để “bảo vệ” nguồn tài nguyên này không rơi vào tay nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS và cả chủ sở hữu hợp pháp là chính phủ Syria.

Song theo ông Atwan, trong những tháng tới, Mỹ sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì sự hiện diện tại khu vực phía đông sông Euphrates. Cụ thể, hàng chục tay súng phiến quân hoạt động tại căn cứ của Mỹ ở At-Tanf, phía nam Syria đã quyết định đào tẩu, sau đó đầu hàng quân chính phủ Syria.

Theo ông Atwan, hành động của phiến quân Syria hoàn toàn phù hợp với tình hình gần đây liên quan tới việc Iraq yêu cầu quân đội Mỹ rút quân theo quyết định của Quốc hội Iraq hồi tháng Một.

Sau vụ việc hôm 3/1, Mỹ dùng máy bay không người lái (UAV) không kích khu vực gần sân bay quốc tế Baghdad và gây ra cái chết của Tướng Qassem Soleimani, Chỉ huy lực lượng Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng Phó chỉ huy lực lượng huy động nhân dân Shia (PMU) tại Iraq là Tướng Abu Mahdi al-Muhandis và 10 người khác, Quốc hội Iraq đã ra tuyên bố yêu cầu quân đội Mỹ rút quân khỏi Iraq.

 

“Vùng lãnh thổ phía đông sông Euphrates cũng các mỏ khai thác dầu và khí đốt chắc chắn sẽ được trả lại cho chính phủ Syria", ông Atwan liên tưởng tới việc quân đội Mỹ sẽ rời khỏi khu vực này như đã làm tại căn cứ Kirkuk (K1) và al-Taji ở phía bắc thủ đô Baghdad của Iraq

“Nhưng thật không may, các nhóm người Kurd dưới sự hậu thuẫn của Mỹ đã biến thành những tay lính đánh thuê để bảo vệ các mỏ dầu bị đánh cắp trái phép tại Syria. Họ không hề rút ra được bài học kinh nghiệm trong quá khứ mà còn tiếp tục phạm phải sai lầm cũ và trở thành bia đỡ đạn cho những kế hoạch của Mỹ”, ông Atwan nhấn mạnh.

Trong khi đó, Syria xác nhận quốc gia này có 38 ca mắc Covid-19 và 2 người đã tử vong. Song nhiều chuyên gia lo ngại, trên thực tế, số ca mắc Covid-19 tại Syria còn lớn hơn, do nước này tiến hành làm xét nghiệm còn ít.

Hôm 15/4,  Trung tâm hợp tác Nga- Syria về vấn đề người tị nạn hồi hương cũng đã nhấn mạnh, Syria đang đối mặt với việc thiếu hụt nghiêm trọng máy thở giữa lúc đại dịch Covid-19 bùng nổ và lệnh trừng phạt của phương Tây đang cản trở hoạt động vận chuyển thiết bị y tế.

“Dù có những nỗ lực, khả năng của chính quyền trong việc chẩn đoán và điều trị cho những người mắc Covid-19 là cực kỳ giới hạn. Khoảng 100 xét nghiệm được tiến hành tại Syria mỗi ngày, chỉ có khoảng 25.000 giường bệnh tại các cơ sở y tế của Syria cùng tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng máy thở”, Sputnik trích tuyên bố.

Hệ thống chăm sóc y tế của Syria đã bị hủy hoại gần như toàn bộ trong suốt 9 năm nội chiến và chỉ có thể phục hồi nhờ sự hỗ trợ từ nước ngoài. Song các lệnh trừng phạt của phương Tây lại đang gây cản trở cho hoạt động chuyển giao thiết bị y tế và thuốc men.

Đại sứ Nga tại Syria, ông Alexander Efimov cũng đã lên tiếng cáo buộc các kẻ thù của chính quyền Damascus đang cố gắng tận dụng giai đoạn dịch bệnh để gây bất ổn trong phạm vi lãnh thổ Syria, cũng như làm giảm uy tín của chính phủ Syria.

Minh Thu (lược dịch)